Zending en evangelisatie

Download de oorspronkelijke PDF

Inhoud

Voorwoord

Dit document wil sturing geven aan onze keuzes als Reformatorische Baptistengemeente Heuvelrug met betrekking tot een verantwoorde visie op zending en evangelisatie. Met dit document willen we als gemeente van de Heere Jezus Christus meer duidelijkheid geven aan gemeenteleden, potentiële zendelingen, uitgezonden zendelingen en geïnteresseerden. We laten hierin zien hoe wij als gemeente aankijken tegen zending en evangelisatie, wat onze uitgangspunten zijn, welke initiatieven wij ondersteunen en hoe we dit doen.

Aangezien dit document ook over de ondersteuning van zendelingen en evangelisten gaat, is het goed om te benadrukken dat wij het gebed zien als primaire en essentiële vorm van ondersteuning. Binnen de gemeente wordt op diverse momenten en bij uiteenlopende gelegenheden voorbede gedaan voor zendelingen en evangelisten. In dit document zal daarom niet dieper worden ingegaan op deze geestelijke ondersteuning.

Dit is een nieuw document. Voorheen bestond er nog geen schriftelijke visie van de gemeente op deze onderwerpen. Bestaande initiatieven die reeds ondersteund worden, kunnen dus afwijken van de uitgangspunten en richtlijnen in dit document. Toch is het geenszins de bedoeling van dit document om bestaande afspraken met zendelingen en/of evangelisten te herzien.

De Grote Opdracht

De Kerk heeft de opdracht gekregen om in deze wereld te getuigen van de Heere Jezus Christus. Het is haar waarachtige en vreugdevolle opdracht om de Heere Jezus Christus te proclameren in deze wereld:

Matteüs 28:18-20: En Jezus kwam naar hen toe, sprak met hen en zei: Mij is gegeven alle macht in hemel en op aarde. Ga dan heen, onderwijs al de volken, hen dopend in de Naam van de Vader en van de Zoon en van de Heilige Geest, hun lerend alles wat Ik u geboden heb, in acht te nemen. En zie, Ik ben met u al de dagen, tot de voleinding van de wereld. Amen.

Markus 16:15-16: En Hij zei tegen hen: Ga heen in heel de wereld, predik het Evangelie aan alle schepselen. Wie geloofd zal hebben en gedoopt zal zijn, zal zalig worden, maar wie niet geloofd zal hebben, zal verdoemd worden.

Lukas 24:47-48: En in Zijn Naam moet onder alle volken bekering en vergeving van zonden gepredikt worden, te beginnen bij Jeruzalem. En u bent van deze dingen getuigen.

Handelingen 1:8: …maar u zult de kracht van de Heilige Geest ontvangen, Die over u komen zal; en u zult Mijn getuigen zijn, zowel in Jeruzalem als in heel Judea en Samaria en tot aan het uiterste van de aarde.

Definities

De onderstaande definities moeten niet worden opgevat als absoluut Bijbelse waarheden. De definities dienen ertoe om een gezamenlijk begrip te krijgen van woorden die in dit document worden gebruikt.

Zending – Volgens de Dikke van Dale is zending: de verkondiging van het evangelie onder en ontwikkelingshulp aan volken in de derde wereld.

Onze definitie van zending wijkt op een aantal belangrijke punten hiervan af en heeft ook een verdere verdieping nodig. Op basis van de hierboven aangehaalde Schriftgedeelten aangaande de Grote Opdracht (Matteüs 28:18-20) is zending:

Het onderwijzen en dopen van mensen en het voorleven en gehoorzaam maken aan de geboden van de Heere Jezus. Het is heengaan en het verkondigen van het evangelie aan ieder mens. Het is de prediking onder alle volken om zich te bekeren en zijn/haar zonden te laten vergeven, zoals die 2000 jaar geleden in Jeruzalem, na de uitstorting van de Heilige Geest, is begonnen. Zending wordt bedreven door mensen die zijn bekrachtigd door de Heilige Geest.

In tegenstelling tot de definitie van de Dikke van Dale beperkt de Bijbel zending niet tot derdewereldlanden, maar zijn alle volken en de gehele wereld het onderwerp van de Grote Opdracht.

Een ander belangrijk verschil is dat ontwikkelingshulp, in de zin van het wegwerken van achterstanden op het gebied van economische ontwikkeling, onderwijs of gezondheidszorg, op zich géén doel is van zending.

De zendeling evangeliseert en predikt Gods Woord tot een specifieke groep mensen die niet tot zijn eigen cultuur behoren en vaak een andere taal spreken. Ten slotte is een zendeling ook altijd een evangelist.

Evangelisatie – Een evangelist is iemand die het evangelie verspreidt. Waar een prediker dit formeel doet in de uitoefening van zijn ambt, vindt evangeliseren vaak in een informele sfeer plaats, bijvoorbeeld tijdens een goed gesprek. Dit dus in tegenstelling tot de verkondiging van het evangelie in een preek tijdens de eredienst.

Het evangeliseren heeft, in tegenstelling tot zending, een sterk ambulant karakter. De evangelist kan een kortere tijd ergens actief zijn. In sommige gevallen kan een evangelist een avond of meerdere avonden per jaar in een winkelstraat actief zijn.

Een ander kenmerkend verschil is dat een evangelist het evangelie preekt onder zijn eigen mensen, in zijn eigen taal en cultuur. Evangelisatie is dus vooral de bereidwilligheid en de bekwaamheid om Christus te delen in je eigen leef- en/of werkomgeving.

Motivatie voor missie

Vandaag de dag wordt er veel gesproken over de liefde voor de zondige en verloren mens als motivatie voor het zendings- en evangelisatiewerk. Maar bewogenheid met de verloren mens is slechts één motief. Onze motieven voor zending en evangelisatie zijn, in volgorde van belangrijkheid:

  1. Gods eer (Romeinen 11:36)
  2. Gehoorzaamheid aan het zendingsbevel (Matteüs 28:18-20)
  3. Bewogenheid voor de zondige en verloren mens (Markus 16:15-16)

In de handen van God kunnen ons onvolmaakte werk en onze onvolmaakte inzet veranderen tot iets wat volmaakt is: het wonder van de wedergeboren mens. God doet dit op zo’n manier dat alleen Hij daarvoor de eer ontvangt en wij daarover de vreugde.

Voorwaarden voor evangelisatie en zending

Evangelisatie en zending gebeuren niet in een vacuüm. Deze activiteiten vinden plaats onder de verantwoordelijkheid van de Kerk van Jezus Christus in het algemeen, en meer in het bijzonder door één of meer lokale christelijke gemeenten en/of door individuele christenen die met elkaar samenwerken. Expliciet benoemt de Bijbel de volgende voorwaarden:

  1. Liefde onder elkaar: Hierdoor zullen allen inzien dat u Mijn discipelen bent: als u liefde onder elkaar hebt. (Johannes 13:34-35)
  2. Eenheid onder elkaar: …en opdat de wereld erkent dat U Mij gezonden hebt. (Johannes 17:22-23)

Visie op de zondige, verloren mens

Het is belangrijk om je als evangelist of zendeling te verdiepen in niet-bereikte bevolkingsgroepen of in de noden van kansarmen en migranten in Nederland. Toch helpt dit ons alleen om verschillende categorieën mensen te beschrijven, waarbinnen zich verloren mensen bevinden. Verloren betekent niet dat mensen achterlopen, minder te besteden hebben of meer zouden moeten zijn zoals westerlingen. Verloren zijn betekent: geestelijk dood zijn. Verloren mensen zijn zonder God en zonder hoop in deze wereld, net als ieder ander mens in het Westen die leeft zonder de Heere Jezus Christus.

Als we mensen willen helpen, echt helpen met hun meest fundamentele probleem, dan moeten we ons realiseren dat mensen zonder de Heere Jezus Christus niet slechts ziek, zwak en onwetend zijn. Ze hebben in die zin geen reddingsboei nodig. Ze zijn niet aan het verdrinken. Ze worstelen niet met kleine of zelfs grote problemen. Nee, ze zijn geestelijk dood. De roeping van een evangelist of zendeling is om geestelijk dode mensen door het evangelie van de Heere Jezus Christus en de kracht van de Heilige Geest tot (nieuw) leven te wekken.

Hoe worden mensen gered?

Het Woord van God staat centraal in het werk van de evangelist en zendeling. Het is door het Woord van God en het overtuigende werk van de Heilige Geest dat mensen wedergeboren worden.

1 Petrus 1:23: …u, die opnieuw geboren bent, niet uit vergankelijk, maar uit onvergankelijk zaad, door het levende en eeuwig blijvende Woord van God.

Jakobus 1:18: Overeenkomstig Zijn wil heeft Hij ons gebaard door het Woord van de waarheid, opdat wij in zeker opzicht eerstelingen van Zijn schepselen zouden zijn.

Wie zenden we uit?

Een evangelist of zendeling die uit naam van de Heere Jezus Christus en onder de verantwoordelijkheid van de Reformatorische Baptistengemeente Heuvelrug zijn bediening aanvaardt, moet om uitgezonden te kunnen worden voldoen aan Bijbelse vereisten die ook gelden voor een oudste en diaken.

Waar naartoe zenden we uit?

Voor de evangelist en de zendeling zijn er globaal twee doelgroepen:

  1. Mensen die door hun zondeschuld voor eeuwig verloren dreigen te gaan.
  2. Mensen die het evangelie al hebben aanvaard, maar in geestelijke nood verkeren.

Binnenland

Er is veel geestelijke armoede in Nederland en ook in de (directe) omgeving van onze kerk. Als lokale Reformatorische Baptistengemeente Heuvelrug willen we, in gehoorzaamheid aan de Heere Jezus Christus, zichtbaar en hoorbaar zijn en ons geluid laten horen. Dat is hard nodig, omdat de heldere Bijbelse boodschap van zonde, oordeel en gerechtigheid (Johannes 16:8) zeldzaam begint te worden in het kerkelijk landschap van ons land. Daartoe maken we ook gebruik van alle beschikbare (communicatie)middelen, zoals het internet.

Buitenland

Uitzending naar het buitenland is vaak kostbaar en kent meer risico’s dan het evangelisatiewerk in de omgeving van de eigen kerk en/of woonplaats. Het is dus zaak om een goede inventarisatie te maken van de voorgenomen uitzending en de aspirant-zendeling op diverse werkgebieden goed voor te bereiden. Dit is primair een taak van de lokale christelijke gemeente, die immers verantwoordelijk is voor het geestelijk welzijn van de aspirant-zendeling. Indien nodig kan een beroep worden gedaan op specialistische kennis van bijvoorbeeld zendingsorganisaties, maar de lokale christelijke gemeente kan haar verantwoordelijkheid voor het geestelijk welzijn en het waarborgen van een Bijbelse invulling van de zendingsopdracht van de toekomstig zendeling niet uitbesteden. Te allen tijde valt de zendeling primair onder de (geestelijke) verantwoordelijkheid van de Reformatorische Baptistengemeente Heuvelrug, ook als wordt samengewerkt met een zendings- of parakerkelijke organisatie.

Israël, de Gemeente en de heidenen

Voor de komst van het Evangelie kon de wereld in Bijbels perspectief simpelweg worden ingedeeld in zij die Gods volk zijn (Israël) en de rest van de wereld (de heidenen). Israël heeft hierin de positie als Gods eigendom en instrument om de rest van de gevallen wereld tot zegen te zijn (Genesis 12).

Na de komst van Christus en de eerste pinksterdag is deze tweedeling veranderd. God werkt nu op aarde door de Gemeente, die bestaat uit gelovige Joden en heidenen, die door haar Heer is opgeroepen om uit te gaan in heel de wereld om het evangelie te brengen, zowel aan het oude verbondsvolk van God als aan de rest van de wereld.

De gemeente is dus ook opgeroepen om het volk Israël te bereiken met het evangelie in het binnenland en in het buitenland.

Naast de opdracht om ook Israël voor Christus te winnen, behoort de houding van de gemeente ten opzichte van Israël door ootmoed, dankbaarheid, gebed, liefde en offervaardigheid gekenmerkt te worden. Zie ook het Credo van de Reformatorische Baptistengemeente.

Financiële ondersteuning van zendelingen

Een financieel en materieel uitgangspunt van zending is dat de zendeling afhankelijk wordt (gemaakt) van zijn omgeving, de lokale economie en de mensen die gediend worden met de evangelieverkondiging (een arbeider is zijn loon waard, 1 Korinthe 9:6-14). Aanvullende (doorlopende) ondersteuning is mogelijk, bijvoorbeeld wanneer er tijdelijk of structureel lokaal onvoldoende middelen zijn of de lokale levensstandaard onvoldoende is om de veiligheid en de gezondheid van de zendeling (en zijn gezin) te kunnen waarborgen.

Afhankelijkheid van het zendingsveld en de mensen onder wie wordt gediend, is in veel opzichten beter. Jezus gaf die instructie toen Hij Zijn discipelen uitzond en ook de apostel Paulus gaf dit voorbeeld: indien nodig werkte hij met de handen wanneer hij niet tot een financiële last wilde zijn voor zijn doelgroep.

In sociaal en geestelijk opzicht stimuleert de afhankelijke positie van de zendeling de wederzijdse afhankelijkheid: de zendeling in materieel opzicht en de doelgroep in geestelijk opzicht (2 Korinthe 8:13-15). Het is voor de doelgroep moeilijker om zich te identificeren met en te binden aan een zendeling die nauw verbonden blijft aan zijn thuisland. Daarbij bewaakt deze insteek een bewuste, voortdurende herinnering bij de zendeling dat hij in alles afhankelijk is van God. Als God het huis niet bouwt, werken de arbeiders tevergeefs (Psalm 127:1).

Een zendeling die zich op een dergelijke manier afhankelijk maakt van zijn nieuwe omgeving, zal eerder vertrouwd worden met zijn nieuwe omgeving en cultuur, er een netwerk opbouwen, echte relaties aangaan en ook de taal willen gaan beheersen.

Naast de financiële en materiële steun van de zendeling op het zendingsveld, wanneer er lokaal onvoldoende middelen zijn en/of de lokale levensstandaard onvoldoende is, wil de Reformatorische Baptistengemeente Heuvelrug haar zendelingen aanvullend ondersteunen in de volgende situaties:

Ondersteuning bij het gaan

De gemeente kan een eenmalige vergoeding beschikbaar stellen voor zendelingen om zich te kunnen vestigen in hun nieuwe omgeving. Afhankelijk van de hoogte van het bedrag wordt deze vergoeding in een nader te bepalen aantal termijnen uitbetaald.

Ondersteuning bij het terugkomen

De gemeente kan een eenmalige vergoeding verstrekken aan zendelingen die voor langere tijd terugkeren naar Nederland, zodat ze zich opnieuw kunnen vestigen.

Ondersteuning bij calamiteiten

De gemeente kan financiële en materiële hulp bieden bij een noodgeval. Te denken valt aan ziekte of een sterfgeval in het thuisland van de zendeling, waardoor deze genoodzaakt wordt om extra kosten te maken.

Visie op zendings- en parakerkelijke organisaties1

De Reformatorische Baptistengemeente Heuvelrug is van mening dat de lokale christelijke kerk een centrale rol dient te hebben in haar zendingswerk. Dit begint al bij de selectie en degelijke voorbereiding van de zendeling op zijn/haar uitzending en mondt uit, afhankelijk van de lokale omstandigheden, in het doorlopend begeleiden en geestelijk ondersteunen van de zendeling, ook op het zendingsveld.

Meer fondsen is meer zending

Door de geschiedenis heen is het zwaartepunt van zendingsorganisaties langzamerhand komen te liggen op het werven van fondsen. Vooral deze fondsenwerving wordt door zendingsorganisaties met een groeistrategie als primaire basis gezien voor verdere groei en succes.

Parakerkelijke en social-gospelbewegingen2

Een veelzeggend aantal zendingsorganisaties legt meer en meer de nadruk op het geven van praktische of sociale hulp en wijkt daarmee af van haar primaire functie: het verkondigen van het evangelie van de Heere Jezus Christus.

Wanneer de Reformatorische Baptistengemeente Heuvelrug een samenwerking met een of meer zendingsorganisaties overweegt, zal zij kritisch kijken naar de mate waarin deze organisaties zich bezighouden met het brengen van het geschreven Woord en hoe zich dat verhoudt tot hun andere bezigheden, zowel op het zendingsveld als binnen de zendingsorganisaties zelf.

Parakerkelijke doctrines

In veel gevallen zijn parakerkelijke organisaties een smeltkroes van diverse kerken geworden. Deze ontwikkeling hangt samen met hun groeistrategie: meer mensen en kerken betekent meer fondsen, zodat er dus meer ondernomen kan worden. Dit leidt echter tot problemen gelet op de theologische standpunten die een parakerkelijke organisatie onderschrijft. Vaak worden Bijbelse opvattingen verruimd of vaag gehouden, zodat iedereen zich erin kan vinden. In extreme gevallen wordt zelfs de Ene en enige weg tot behoud niet (meer) erkend. Wanneer Bijbelgetrouwe kerken deze parakerkelijke organisaties ondersteunen, worden zij – ongewild – beroofd van hun financiële middelen om het Woord de wereld in te brengen.

“Ga heen in heel de wereld, predik het Evangelie aan alle schepselen.”

  1. Not as Biblically Based (Engelstalige bron).
  2. Het christelijk geloof niet gezien als een oproep tot persoonlijke bekering, maar als een oproep tot sociale reformatie.